5W1H là một phương pháp được sử dụng nhiều trong kinh doanh và tiếp thị sản phẩm. Với content, nếu bí ý tưởng hoặc rơi vào tình trạng không biết viết gì, hãy thử áp dụng khung tư duy 5w1h để ‘chữa cháy’ và có những content hiệu quả. Việc phân tích 5w1h sẽ giúp cho bạn có cái nhìn tổng quan về vấn đề kinh doanh một cách đúng đắn và hiệu quả. Vậy 5w1h là gì? Làm sao để áp dụng 5w1h một cách hiệu quả? Các doanh nghiệp đã sử dụng 5w1h như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
5W1H là gì? Nguồn gốc công thức 5W1H?
Công thức 5W1H là gì?
5W1H là một phương pháp, mô hình được sử dụng để thu thập thông tin và từ đó đưa ra giải pháp để giải quyết vấn đề. Phương pháp này dựa trên 6 câu hỏi cơ bản, cũng chính là ý nghĩa và viết tắt của 5W1H:
- Who (Ai?): Ai là người liên quan hoặc chịu trách nhiệm?
- What (Cái gì?): Vấn đề, sự việc hoặc mục tiêu cụ thể là gì?
- When (Khi nào?): Thời gian, bối cảnh hoặc mốc thời gian diễn ra?
- Why (Tại sao?): Lý do hoặc nguyên nhân dẫn đến vấn đề?
- Where (Ở đâu?): Địa điểm hoặc bối cảnh xảy ra sự việc?
- How (Làm thế nào?): Phương pháp hoặc cách thức để giải quyết?
Nguồn gốc công thức 5W1H
Phương pháp 5W1H bắt nguồn từ lĩnh vực báo chí, đặc biệt trong việc viết bài và điều tra. Ngoài ra, kỹ thuật này được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như quản lý, giáo dục, nghiên cứu thị trường, và phát triển sản phẩm.
Tầm quan trọng của công thức 5W1H
- Thu thập thông tin toàn diện: Kỹ thuật này giúp đảm bảo không bỏ sót thông tin quan trọng.
- Phân tích vấn đề chi tiết: Các câu hỏi giúp đào sâu vào bản chất của vấn đề, tạo cơ sở vững chắc để giải quyết.
- Ra quyết định hiệu quả: Dựa trên thông tin đầy đủ, các bên liên quan có thể đưa ra lựa chọn tối ưu.
- Xây dựng nội dung và kế hoạch: Là công cụ đắc lực để tạo nội dung logic, rõ ràng và có tính thuyết phục.
5W1H được sử dụng trong content marketing như nào?
Mình sẽ lấy ví dụ việc áp dụng khung tư duy 5w1h vào việc lên ý tưởng content đa kênh cho một sản phẩm ngành giáo dục: khóa học Digital Marketing.
2.1 What (Nội dung là gì?)
Xác định rõ ràng chủ đề, sản phẩm/ dịch vụ, và thông điệp chính của nội dung để đảm bảo bài viết đi đúng trọng tâm. Điều này bao gồm:
- Sản phẩm/dịch vụ là gì? (tính năng, đặc điểm, công dụng).
- Từ khóa chính của bài viết (như “công thức 5W1H”).
- Vấn đề của khách hàng cần giải quyết.
- Lợi ích mà khách hàng nhận được.
- Loại nội dung phù hợp: bài viết blog, video, infographic, hoặc kết hợp đa dạng hình thức.
Ví dụ minh họa:
- Sản phẩm: Khóa học online về Digital Marketing.
- Vấn đề: Người học cần nâng cao kỹ năng để cải thiện cơ hội việc làm.
- Lợi ích: Học từ chuyên gia, nhận chứng chỉ uy tín, hỗ trợ tìm việc làm.
2.2 Who (Đối tượng là ai?)
Xác định chân dung khách hàng mục tiêu là bước quan trọng để nội dung đáp ứng đúng nhu cầu của người đọc hoặc người mua. Để làm điều này, bạn cần nghiên cứu chi tiết các yếu tố sau:
- Độ tuổi, giới tính: Xác định độ tuổi và giới tính của nhóm khách hàng mục tiêu.
- Sở thích, hành vi: Họ thích gì? Thói quen tiêu dùng ra sao?
- Nhu cầu: Những vấn đề nào họ đang cần giải quyết?
Các câu hỏi cần trả lời:
- Người mua, người sử dụng là ai?
- Họ có thể là cá nhân hoặc tổ chức.
- Là người mua trực tiếp hay chỉ là người dùng cuối?
- Ai ảnh hưởng đến quyết định mua hàng?
- Gia đình, bạn bè, hay đồng nghiệp?
- Những yếu tố xã hội nào ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của họ?
- Phân khúc khách hàng:
- Khách hàng thuộc phân khúc cao cấp, trung cấp, hay bình dân?
- Thu nhập, sở thích chi tiêu của họ như thế nào?
Ví dụ minh họa:
- Sản phẩm: Khóa học Digital Marketing.
- Khách hàng mục tiêu:
- Đối tượng chính: Sinh viên mới tốt nghiệp đang tìm kiếm việc làm, người muốn chuyển ngành sang Marketing.
- Người ảnh hưởng: Đồng nghiệp hoặc bạn bè đã thành công trong lĩnh vực Digital Marketing.
- Phân khúc: Nhóm trung cấp, quan tâm đến học phí hợp lý và giá trị thực tiễn của khóa học.
2.3 Where (Kênh phân phối ở đâu?)
Việc lựa chọn kênh phân phối nội dung phù hợp là yếu tố quyết định để tiếp cận khách hàng mục tiêu một cách hiệu quả. Bạn cần phân tích thói quen, hành vi và địa điểm trực tuyến mà đối tượng khách hàng của mình thường xuyên xuất hiện.
Các câu hỏi cần trả lời
- Khách hàng thường tập trung ở đâu?
- Họ sử dụng mạng xã hội nào phổ biến? (Facebook, Instagram, TikTok, LinkedIn, v.v.)
- Họ có tham gia các diễn đàn, nhóm cộng đồng hay không?
- Họ thường tìm kiếm thông tin trên các website hay qua email?
- Kênh truyền thông nào hiệu quả nhất?
- Nền tảng nào có lượng tương tác tốt nhất với nội dung của bạn?
- Kênh nào mang lại tỷ lệ chuyển đổi cao nhất?
- Hành trình mua hàng của khách hàng
- Họ tìm hiểu sản phẩm/dịch vụ qua những nguồn nào?
- Họ cần bao nhiêu thời gian để ra quyết định?
- Nội dung của bạn xuất hiện trong giai đoạn nào của hành trình này?
Ví dụ minh họa
- Sản phẩm: Khóa học Digital Marketing.
- Kênh phân phối nội dung:
- Mạng xã hội: Facebook và TikTok để chạy quảng cáo và tiếp cận đối tượng trẻ.
- Công cụ tìm kiếm: Google Ads để nhắm mục tiêu những người tìm kiếm khóa học liên quan đến Digital Marketing.
- Website chính thức: Cung cấp thông tin chi tiết và form đăng ký khóa học.
- Diễn đàn chuyên ngành: Các nhóm và diễn đàn về Marketing, nơi người dùng thường chia sẻ kinh nghiệm học tập và tìm kiếm tài liệu.
2.4 Why (Tại sao khách hàng cần nội dung/sản phẩm?)
Yếu tố Why trong công thức 5W1H đóng vai trò giải thích lý do khách hàng nên quan tâm và lựa chọn sản phẩm hoặc nội dung của bạn. Việc làm nổi bật giá trị cốt lõi, lợi ích thực tế, và sự khác biệt giúp bạn thuyết phục khách hàng hiệu quả hơn.
Các câu hỏi cần trả lời
- Tại sao nên chọn sản phẩm này?
- Sản phẩm/dịch vụ có giải quyết được vấn đề của khách hàng không?
- Nó mang lại giá trị gì vượt trội so với các lựa chọn khác trên thị trường?
- Tại sao nên mua hàng từ bạn?
- Điểm mạnh trong dịch vụ, chăm sóc khách hàng, hoặc chính sách hậu mãi của bạn là gì?
- Thương hiệu của bạn đáng tin cậy như thế nào?
- USP (Unique Selling Proposition)
- Điều gì làm cho sản phẩm/dịch vụ của bạn độc nhất?
- Bạn có những ưu điểm mà đối thủ không có? (chất lượng, giá cả, tiện ích, v.v.)
Ví dụ minh họa
- Sản phẩm: Khóa học Digital Marketing.
- Lý do khách hàng chọn sản phẩm này:
- Tính cấp thiết: Digital Marketing là kỹ năng cần thiết cho hầu hết các ngành nghề hiện đại.
- Lợi ích vượt trội:
- Được học từ giảng viên giàu kinh nghiệm thực tiễn.
- Nhận chứng chỉ được công nhận rộng rãi.
- Cam kết hỗ trợ việc làm sau khi hoàn thành khóa học.
- Sự khác biệt:
- Học phí hợp lý với các chương trình ưu đãi thường xuyên.
- Chương trình học cập nhật liên tục theo xu hướng thị trường.
2.5 When (Thời điểm nào?)
Trong công thức 5W1H, yếu tố When giúp bạn xác định thời điểm tối ưu để tung ra sản phẩm, dịch vụ hoặc đăng tải nội dung, từ đó tăng cơ hội tiếp cận khách hàng và đạt hiệu quả cao nhất.
Các câu hỏi cần trả lời
- Khi nào mua hàng là tốt nhất?
- Có chương trình khuyến mãi, giảm giá hay ưu đãi đặc biệt nào không?
- Sản phẩm/dịch vụ có phù hợp với một thời điểm hoặc sự kiện cụ thể (ví dụ: mùa lễ hội, đầu năm học)?
- Thời gian đăng bài tối ưu trên từng kênh là khi nào?
- Khách hàng mục tiêu thường trực tuyến vào khung giờ nào?
- Thời điểm nào các kênh truyền thông như mạng xã hội, email marketing, hoặc quảng cáo trực tuyến có hiệu quả nhất?
Ví dụ minh họa
- Sản phẩm: Khóa học Digital Marketing.
- Thời điểm:
- Khai giảng: Vào đầu mỗi tháng để đáp ứng nhu cầu học mới của học viên.
- Chương trình khuyến mãi: Giảm giá 20% vào các dịp lễ như Tết Nguyên Đán, Black Friday, hoặc các ngày hội mua sắm online (11/11, 12/12).
- Thời gian đăng bài:
- Facebook: 7h – 9h sáng hoặc 7h – 9h tối (giờ cao điểm người dùng online).
- Email: Gửi vào buổi sáng từ 9h – 11h để tăng tỷ lệ mở email.
2.6 How (Thực hiện như thế nào?)
Yếu tố How trong công thức 5W1H giúp xác định cách thức triển khai chiến dịch, bao gồm việc tạo nội dung, phân phối nội dung, và đo lường hiệu quả. Một kế hoạch cụ thể với các bước rõ ràng sẽ đảm bảo chiến dịch đạt được mục tiêu mong muốn.
Các câu hỏi cần trả lời
- Cách thức tạo nội dung là gì?
- Loại nội dung nào phù hợp với mục tiêu? (bài viết, video, infographic, podcast,…)
- Nội dung cần những yếu tố sáng tạo, độc đáo nào?
- Cách thức phân phối nội dung trên các kênh?
- Nền tảng nào phù hợp để tiếp cận khách hàng? (Facebook, YouTube, Instagram, email,…)
- Hình thức quảng bá nào sẽ mang lại hiệu quả cao nhất? (quảng cáo trả phí, chia sẻ trên nhóm, tổ chức sự kiện trực tuyến,…)
- Cách đo lường hiệu quả?
- Sử dụng công cụ nào để theo dõi hiệu suất? (Google Analytics, Facebook Insights,…)
- Các chỉ số cần đo lường: lượt xem, lượt tương tác, tỷ lệ chuyển đổi, doanh số,…
Ví dụ minh họa
- Sản phẩm: Khóa học Digital Marketing.
- Cách thực hiện:
- Tạo nội dung:
- Viết bài blog chia sẻ kiến thức cơ bản về Digital Marketing.
- Quay video ngắn giới thiệu chương trình học và giảng viên.
- Thiết kế infographic mô tả lộ trình học.
- Phân phối nội dung:
- Tạo landing page thu hút đăng ký.
- Chạy quảng cáo trên Facebook và Google Ads nhắm đúng đối tượng mục tiêu.
- Gửi email marketing đến danh sách khách hàng tiềm năng.
- Tổ chức webinar miễn phí giới thiệu khóa học, cung cấp mã giảm giá đặc biệt.
- Đo lường hiệu quả:
- Sử dụng Google Analytics để theo dõi lượt truy cập landing page.
- Kiểm tra tỷ lệ mở và click email marketing.
- Phân tích lượt đăng ký học thông qua Facebook Ads Manager.
- Tạo nội dung:

Lợi ích của việc áp dụng 5W1H trong từng giai đoạn của Content Marketing:
Công thức 5W1H không chỉ hữu ích trong việc hình thành ý tưởng mà còn đóng vai trò quan trọng trong từng giai đoạn của quy trình Content Marketing:
-
Giai đoạn 1: Lên kế hoạch nội dung:
- What: Xác định chủ đề, mục tiêu, thông điệp chính của nội dung.
- Who: Phân tích chân dung khách hàng mục tiêu, hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của họ.
- Where: Lựa chọn kênh phân phối phù hợp với đối tượng mục tiêu.
- When: Xác định thời điểm đăng tải nội dung tối ưu.
- Why: Xác định lý do khách hàng cần nội dung này, giá trị mà nội dung mang lại.
- How: Lên kế hoạch chi tiết về cách thức sản xuất và phân phối nội dung.
- Lợi ích: Giúp xây dựng kế hoạch nội dung rõ ràng, có mục tiêu, hướng đến đúng đối tượng và kênh phân phối, tránh lãng phí nguồn lực.
-
Giai đoạn 2: Sản xuất nội dung:
- What: Xác định loại nội dung phù hợp (bài viết, video, infographic,…), cấu trúc nội dung, thông tin cần truyền tải.
- Who: Viết/tạo nội dung hướng đến đối tượng mục tiêu cụ thể, sử dụng ngôn ngữ và giọng văn phù hợp.
- Why: Đảm bảo nội dung trả lời được câu hỏi “tại sao” của khách hàng, giải quyết được vấn đề của họ.
- How: Xác định cách thức sản xuất nội dung (ví dụ: viết bài theo cấu trúc nào, quay video như thế nào,…).
- Lợi ích: Giúp tạo ra nội dung chất lượng, có giá trị, đáp ứng nhu cầu của người đọc và đạt được mục tiêu marketing.
-
Giai đoạn 3: Phân phối nội dung:
- Where: Lựa chọn kênh phân phối tối ưu dựa trên thói quen của khách hàng.
- When: Lựa chọn thời điểm đăng tải nội dung phù hợp với từng kênh.
- How: Sử dụng các hình thức quảng bá, chia sẻ nội dung hiệu quả trên từng kênh.
- Lợi ích: Giúp tiếp cận đúng đối tượng mục tiêu, tăng khả năng hiển thị và tương tác của nội dung.
-
Giai đoạn 4: Đo lường hiệu quả:
- What: Xác định các chỉ số cần đo lường (ví dụ: lượt xem, tương tác, chuyển đổi).
- How: Sử dụng các công cụ phân tích để theo dõi và đánh giá hiệu quả của chiến dịch.
- Why: Phân tích dữ liệu để hiểu được hiệu quả của từng loại nội dung, từng kênh phân phối, từ đó tối ưu chiến lược.
- Lợi ích: Giúp đánh giá được hiệu quả của chiến dịch, đưa ra những điều chỉnh phù hợp để đạt được mục tiêu.
Bằng việc áp dụng công thức 5W1H trong từng giai đoạn của Content Marketing, bạn sẽ có một quy trình làm việc rõ ràng, hiệu quả và đạt được kết quả tốt nhất. Việc hiểu rõ “5w1h là gì” và áp dụng “công thức 5w1h” một cách bài bản sẽ giúp bạn tạo ra những chiến dịch content marketing thành công.
5W1H và một số ví dụ thực tế
3.1. Ví dụ về Tour du lịch phượt bằng xe máy TPHCM – Đà Lạt 3 ngày 2 đêm
What (Tour là gì?)
Tour du lịch phượt bằng xe máy kéo dài 3 ngày 2 đêm từ TPHCM đến Đà Lạt, tập trung vào việc:
- Khám phá cảnh đẹp thiên nhiên dọc đường đi (Bảo Lộc, đèo Prenn,…).
- Trải nghiệm văn hóa địa phương tại các điểm dừng chân.
- Tận hưởng không khí trong lành và tham gia các hoạt động nhóm thú vị.
Who (Ai tham gia?)
Đối tượng chính là:
- Độ tuổi: Các bạn trẻ từ 20-25 tuổi.
- Đặc điểm: Yêu thích du lịch bụi, đam mê khám phá, có sức khỏe tốt.
- Yêu cầu: Có bằng lái xe máy và khả năng lái xe an toàn trong các hành trình dài.
Where (Địa điểm?)
- Điểm đến chính: Thành phố Đà Lạt.
- Các địa điểm nổi bật trên hành trình:
- Thành phố Bảo Lộc.
- Đèo Bảo Lộc và đèo Prenn.
- Các làng nghề, quán cà phê nổi tiếng hoặc vườn chè trên đường đi.
When (Thời gian?)
- Thời gian tổ chức: Cuối tuần (thứ 6, 7, CN).
- Thời gian khởi hành: Sáng thứ 6, kết thúc vào chiều chủ nhật.
- Thời điểm tốt nhất: Mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4), khi thời tiết ít mưa, đường sá an toàn hơn cho hành trình phượt.
Why (Tại sao tham gia?)
- Mục đích:
- Giải tỏa căng thẳng sau những ngày làm việc và học tập.
- Cơ hội khám phá cảnh đẹp thiên nhiên và các cung đường đèo hùng vĩ.
- Trải nghiệm văn hóa địa phương và thưởng thức đặc sản.
- Tạo dựng mối quan hệ mới qua các hoạt động nhóm.
How (Thực hiện như thế nào?)
- Di chuyển:
- Sử dụng xe máy cá nhân (2 người/xe) để tăng tính tiết kiệm và trải nghiệm tự do.
- Có hướng dẫn viên chuyên nghiệp đi kèm để dẫn đoàn và hỗ trợ xử lý tình huống.
- Lịch trình:
- Ngày 1: Xuất phát từ TPHCM, dừng chân tại Bảo Lộc, nghỉ ngơi và tham quan vườn chè.
- Ngày 2: Tiếp tục hành trình đến Đà Lạt, tham quan các địa điểm nổi bật (thung lũng Tình Yêu, vườn hoa thành phố,…).
- Ngày 3: Khám phá thêm các điểm đến tại Đà Lạt, sau đó quay về TPHCM.
- Chỗ ở và ăn uống:
- Nghỉ tại homestay hoặc khách sạn nhỏ với không gian ấm cúng.
- Thưởng thức các món đặc sản địa phương như bánh căn, lẩu gà lá é,…
- Hoạt động nổi bật:
- Đốt lửa trại và giao lưu tại Đà Lạt.
- Chụp ảnh check-in các địa điểm nổi tiếng.
- Tham gia thử thách leo đèo, khám phá những cung đường mới lạ.
3.2. Ví dụ về một sản phẩm công nghệ (ví dụ: tai nghe không dây)
Ví dụ về sản phẩm công nghệ: Tai nghe không dây chống ồn
What (Sản phẩm là gì?)
- Tai nghe không dây chống ồn chất lượng cao, được thiết kế nhỏ gọn, tiện lợi.
- Tích hợp công nghệ chống ồn chủ động (ANC) giúp loại bỏ tiếng ồn xung quanh.
- Chất âm vượt trội với âm bass sâu, mid và treble rõ ràng.
- Thời lượng pin lên đến 30 giờ, hỗ trợ sạc nhanh (10 phút sạc cho 2 giờ sử dụng).
- Kết nối Bluetooth 5.3, tương thích với hầu hết các thiết bị di động.
Who (Ai là người sử dụng?)
- Đối tượng khách hàng:
- Người trẻ: Yêu thích công nghệ, muốn trải nghiệm âm nhạc chất lượng cao.
- Người làm văn phòng: Cần sự tập trung trong công việc, giảm tiếng ồn nơi làm việc.
- Người thường xuyên di chuyển: Hành khách đi máy bay, tàu xe, hoặc người hay tập luyện thể thao.
- Yêu cầu:
- Tìm kiếm một sản phẩm thời thượng, phù hợp với phong cách sống năng động.
- Coi trọng trải nghiệm âm thanh và sự tiện lợi khi sử dụng.
Where (Phân phối ở đâu?)
- Cửa hàng trực tiếp:
- Các chuỗi cửa hàng điện máy như Điện Máy Xanh, Nguyễn Kim, hoặc các showroom của hãng.
- Kênh online:
- Website chính thức của thương hiệu.
- Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki,…
- Cửa hàng chuyên biệt:
- Các cửa hàng chuyên bán đồ công nghệ hoặc phụ kiện âm thanh cao cấp.
When (Thời điểm ra mắt?)
- Thời gian ra mắt:
- Dịp cuối năm, khi nhu cầu mua sắm công nghệ tăng cao để chuẩn bị cho các kỳ lễ Tết hoặc tặng quà.
- Khuyến mãi:
- Giảm giá đặc biệt trong các dịp lễ như Black Friday, Giáng sinh, hoặc sự kiện ra mắt sản phẩm mới.
- Gói ưu đãi: Mua tai nghe tặng kèm hộp sạc hoặc bao da bảo vệ.
Why (Tại sao khách hàng cần sản phẩm này?)
- Lợi ích nổi bật:
- Tận hưởng không gian âm nhạc riêng tư, không bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn bên ngoài.
- Thiết kế hiện đại, phù hợp với phong cách trẻ trung, năng động.
- Sản phẩm nhỏ gọn, tiện lợi mang theo khi di chuyển.
- USP (Unique Selling Proposition):
- Công nghệ chống ồn chủ động (ANC) hiện đại, dẫn đầu phân khúc giá.
- Thời lượng pin dài và tính năng sạc nhanh vượt trội.
How (Thực hiện như thế nào?)
- Tạo nội dung quảng bá:
- Quay video giới thiệu sản phẩm với các tình huống thực tế (nghe nhạc khi tập gym, làm việc văn phòng, hoặc di chuyển).
- Thiết kế infographic so sánh tính năng với các đối thủ cạnh tranh.
- Tạo chiến dịch quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội (Facebook, Instagram, TikTok).
- Phân phối nội dung:
- Chạy quảng cáo trên Google Ads và Facebook Ads nhắm vào từ khóa liên quan như “tai nghe chống ồn,” “tai nghe không dây tốt nhất.”
- Hợp tác với KOLs hoặc reviewer công nghệ để giới thiệu sản phẩm.
- Đo lường hiệu quả:
- Theo dõi chỉ số ROI từ các kênh bán hàng trực tuyến và các chiến dịch quảng cáo.
- Thu thập phản hồi từ khách hàng để cải thiện sản phẩm hoặc trải nghiệm mua sắm.
3.3. Ví dụ 5w1h được trang thông tin Vietcetera sửa dụng
Trước khi tìm hiểu hoặc phân tích một chủ đề bất kỳ, bạn đều cần tìm hiểu ra đưa ra câu hỏi để làm rõ vấn đề đó. Cùng xem qua ví dụ một bài báo trên trang Vietcetera để hiểu hơn về cách áp dụng 5W1H trong viết content.

What? Gia trưởng là gì?
Đây là phần đưa ra vấn đề, khơi gợi nguồn gốc và hoàn cảnh sử dụng của từ “gia trưởng” vào trước đây. Phần “From which” lại tiếp tục giải thích ý nghĩa và nguồn gốc của chiếc trend “gia trưởng”.

Why? Tại sao trend này phổ biến?
Phần này giúp người đọc hiểu được sự “khác biệt” giữa ý nghĩa của từ ‘gia trưởng’ trong trend và thực tế khác nhau như thế nào.

How? Cách dùng từ gia trưởng (trong cả 2 nghĩa: nghĩa phê phán, và nghĩa ‘bắt trend’).
Các bài viết trên trang Vietcetera luôn áp dụng một công thức ‘rút gọn’ của 5W1H, đó là What-Why-How (Cái gì/ Ai, Vì sao, Như thế nào). Chỉ cần trả lời 3 câu hỏi này cho một chủ đề/ từ khóa bất kỳ, bạn sẽ có ngay hàng loạt bài viết chất lượng trên trang web của mình!
3.4. Bố cục bài viết báo chí sử dụng 5w1h
Đọc báo như VnExpress, Cafebiz, Dân Trí… nhiều; hẳn bạn sẽ nhận ra nhiều điểm chung trong bố cục các phần phải có trong một bài viết. Cụ thể 5 phần đó là:
- Tiêu đề (Headline)
- Tên tác giả (Author) & Địa điểm/ ngày giờ viết bài (Dateline)
- Đoạn mở đầu (Sapo)
- Đoạn phát triển (Body)
- Đoạn kết (Conclusion)
Tiêu đề bài viết (Headline)
Tiêu đề là yếu tố quan trọng nhất của một bài viết để thu hút độc giả tìm hiểu tiếp những gì được viết sau đó. Một tiêu đề hoàn hảo cũng phải tóm tắt thông tin, đẩy được yếu tố quan trọng nhất mà bài viết muốn truyền tải lên tiêu đề (headline), từ đó giữ chân người xem.


Ngoài ra, một tiêu đề hấp dẫn phải đảm bảo:
- Tính gợi mở: Tiêu đề tốt nên gây tò mò.
- Tính chức năng: Đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin cho độc giả, nhất là với dạng tin nóng (ai-cái gì-ở đâu-khi nào ngay và luôn tại tiêu đề).
- Tính gãy gọn: Tiêu đề nên đơn giản và dễ hiểu.
- Tính liên quan: Tiêu đề nên liên quan trực tiếp đến nội dung bài viết.
- Tính đại diện: Tiêu đề nên đại diện cho toàn bộ nội dung bài viết.
Tên tác giả (Author Name) – Địa điểm/ ngày giờ viết bài (Dateline)
Cái này thì quá rõ ràng rồi. Bài viết trên báo chí, hoặc các trang thông tin, website uy tín cần có tên tác giả, ngày giờ viết bài để tạo uy tín cho người đọc, lẫn độ tin cậy khi Google AI quét qua nội dung của bạn.
Đoạn mở đầu (Sapo)
Phần viết Lead là phần quan trọng nhất của tin tức để độc giả hiểu được toàn bộ thông điệp của câu chuyện. Phần Lead trình bày thông tin quan trọng và đáng tin cậy nhất để thu hút độc giả đọc toàn bộ bài viết. Do đó, các nhà báo sử dụng chiến lược viết báo cáo 5W và 1H để giới thiệu sự quan trọng của tin tức.
Các cây viết nhiều năm kinh nghiệm sử dụng cách tiếp cận viết tin tức với năm câu hỏi 5W và một câu hỏi H cho phần Lead. Một phần Lead tốt làm nổi bật thông tin trung tâm của bài báo, thường gói gọi trong 1-2 câu, tức tầm trung bình 30-50 từ.
Đoạn phát triển (Body)
Phần thân báo cáo đề cập đến nội dung chính của tin tức, mô tả và giải thích các sự kiện. Đây là phần quan trọng nhất của bài viết, nó trình bày toàn bộ câu chuyện về vấn đề đó. Như trong ảnh minh họa, bài viết Kịch bản TikTok hài hước: Không chỉ ở lời thoại mà còn ở những yếu tố khác!, Thạch cũng sử dụng đúng khung tư duy, hỏi 5w1h là gì trước bất kỳ chủ đề nào khi viết content.
_Vai trò của yếu tố hài hước trong kịch bản (tương đương với Why – Vì sao lại là kịch bản hài hước).
_Cách xây dựng kịch bản TikTok hài hước: ý tưởng – nhân vật, bối cảnh – khung kịch bản sơ bộ – lồng ghép gia vị hài hước vào kịch bản. (How & What – 1 kịch bản hài hước thì gồm những yếu tố nào, trình tự viết ra sao…).
_Các ví dụ, kịch bản mẫu (How – Áp dụng cụ thể kiến thức đó trong các kịch bản thực tế như thế nào).
3.5. Ví dụ về cách viết tiêu đề bằng các ‘tổ hợp’ 5W1H:
Tiêu đề là yếu tố cực kỳ quan trọng, quyết định việc người đọc có click vào bài viết của bạn hay không. Áp dụng công thức 5W1H vào việc viết tiêu đề sẽ giúp bạn tạo ra những tiêu đề hấp dẫn, rõ ràng và thu hút. Dưới đây là một số ví dụ:
- What + Who:
- Tiêu đề: Bí quyết viết content “triệu view” cho người mới bắt đầu (What: Bí quyết viết content, Who: Người mới bắt đầu).
- Phân tích: Tiêu đề này tập trung vào nội dung (bí quyết viết content) và đối tượng (người mới bắt đầu), hứa hẹn mang đến thông tin hữu ích cho nhóm người này.
- Why + What:
- Tiêu đề: Tại sao 5W1H là công thức vàng cho Content Marketing thành công? (Why: Tại sao, What: 5W1H là công thức vàng).
- Phân tích: Tiêu đề đặt câu hỏi về tầm quan trọng của 5W1H, kích thích sự tò mò của người đọc muốn tìm hiểu lý do.
- How + What:
- Tiêu đề: Cách áp dụng công thức 5W1H để viết content chuẩn SEO (How: Cách áp dụng, What: công thức 5W1H).
- Phân tích: Tiêu đề hướng dẫn cách sử dụng 5W1H vào một mục đích cụ thể (viết content chuẩn SEO), mang tính thực hành cao.
- When + Where + What:
- Tiêu đề: Khi nào và ở đâu nên áp dụng 5W1H trong chiến dịch Content Marketing? (When: Khi nào, Where: Ở đâu, What: 5W1H trong chiến dịch Content Marketing).
- Phân tích: Tiêu đề này tập trung vào thời điểm và bối cảnh sử dụng 5W1H, phù hợp với những bài viết chuyên sâu về chiến lược.
- Who + Where + What:
- Tiêu đề: Ai cần sử dụng công thức 5W1H trong Content Marketing và ở những kênh nào? (Who: Ai, Where: Kênh nào, What: công thức 5W1H).
- Phân tích: Tiêu đề xác định rõ đối tượng nên sử dụng 5W1H và các kênh phù hợp, giúp người đọc dễ dàng định hướng.
Đoạn kết (Conclusion)
Tổng kết
Bài viết trên đã tổng hợp một số thông tin về phương pháp 5w1h cũng như ví dụ, cách mà 5w1h áp dụng trong thực tế.
5W1H là một công cụ vô cùng hữu ích để giúp bạn xây dựng nội dung một cách có hệ thống và hiệu quả. Bằng cách trả lời đầy đủ các câu hỏi 5W1H, bạn sẽ có một bức tranh rõ ràng về mục tiêu, đối tượng và cách thức thực hiện chiến dịch của mình.
Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo một số phương pháp content khác dưới đây. Bài viết này hy vọng sẽ giúp bạn hiểu hơn 5h1h là gì và cách áp dụng cho hợp lý.
Bạn đã sẵn sàng khám phá thêm những tiềm năng của content trong việc xây dựng chiến lược marketing của doanh nghiệp mình? Hãy để Thạch tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp bạn tạo ra những nội dung độc đáo, ấn tượng và hiệu quả. DỊCH VỤ CONTENT ĐA KÊNH
Tác giả: Thạch Trần, Hiếu Nguyễn
- 8 Cách Chơi Chữ Trong Content Creation Giúp Thương Hiệu Thuyết Phục Khách Hàng
- Làm Storytelling Content Dễ Như Ăn Kẹo Nếu Bạn Biết Công Thức Này: PAS
- Hướng Dẫn Cách Trở Thành Nhà Sáng Tạo Nội Dung TikTok (Phần 1)
- Hướng Dẫn A-Z Cách Viết Content Chuẩn SEO Cho Website Dựa Vào Search Intent (2025)
- Hướng Dẫn Cách Trở Thành TikTok Content Creator (Phần 2)